Dit is een van die vrae wat ons die meeste kry, en gewoonlik kom dit met ‘n bietjie angs by. Moet my kind al syfers ken? Moet hy sy naam kan skryf? Die kort antwoord is nee, en die langer antwoord is baie meer gerusstellend as wat die meeste ouers verwag.
Dit begin nie by letters nie
Wanneer Suid-Afrikaanse onderwysers gevra word wat hulle die graagste in ‘n nuwe kind sien, noem hulle selde akademie eerste. Hulle noem selfregulering en sosiale vaardighede. Kan die kind wag? Kan hy luister? Kan hy ‘n opdrag van drie dele volg? Kan hy homself aantrek en na die badkamer gaan sonder hulp?
Dit klink eenvoudig, maar dit is presies die goed wat ‘n kind in staat stel om in ‘n groep te leer. ‘n Kind wat kan wag vir sy beurt, kan in ‘n kring sit. ‘n Kind wat sy skoene kan aantrek, kan buitetoe gaan sonder om te wag dat iemand hom help.
Wat ons wel oefen
Ons werk met die Departement van Basiese Onderwys se Nasionale Kurrikulumraamwerk, wat leer rondom ses Vroeë Leer- en Ontwikkelingsareas organiseer. Welstand is die kern waarop die ander vyf rus, want ‘n kind wat veilig en versorg voel, is ‘n kind wat kan leer.
In die praktyk lyk dit so:
- Kommunikasie: klankspeletjies, lettergrepe klap, rym hoor, en die eerste klank van ‘n woord uitken. Dit is die fondament vir lees, nie lees self nie.
- Verkenning van Wiskunde: tel met regte goed in die hand, sorteer volgens grootte en kleur, skat en vergelyk.
- Identiteit en Behoort: beurte maak, konflik self reg praat, en weet waar jy in die groep pas.
- Kreatiwiteit: regte potloodgreep, skêr op ‘n lyn, en klei wat vingers sterk maak.
Die formele werk begin in graad 1
Die onderrig van lees en skryf begin amptelik in graad 1. Ons werk is om alles daarvoor gereed te kry: die hand wat ‘n potlood kan hou, die oor wat klanke kan onderskei, en die kind wat lank genoeg by een ding kan bly om iets klaar te maak.
Daar is by ons geen toetse, punte of persentasies nie. Ons neem waar, teken aan, en gesels met jou daaroor. Die raamwerk self beklemtoon dat kinders uniek is en teen hul eie tempo ontwikkel, met spurte en stiltes.
Wat jy by die huis kan doen
Praat met jou kind, en luister regtig na die antwoord. Lees saam, elke dag as julle kan. Laat hom self aantrek, self skink en self hande was, selfs al vat dit drie keer so lank. Gee hom take wat by die huis saak maak, soos die tafel dek of die hond se water uitgooi.
En moenie bekommerd wees as hy nie op ‘n lys pas nie. Kom gesels eerder met ons oor waar jou kind nou is. Dit is presies die gesprek waarvoor ons hier is.